Kryeministrja e Japonisë, Sanae Takaichi, do të shpërndajë parlamentin të premten, duke hapur rrugën për zgjedhje të parakohshme më 8 shkurt, të cilat ajo shpreson se do ta kthejnë mbështetjen e lartë në sondazhe në një shumicë të madhe në Dhomën e Ulët.
Ishte një “vendim jashtëzakonisht i vështirë” që do të “përcaktojë kursin e Japonisë së bashku me popullin”, tha Takaichi në një konferencë për shtyp në Tokio.
Udhëheqësja e parë femër e vendit dhe kabineti i saj kanë gëzuar mbështetje të lartë publike që prej marrjes së detyrës në tetor.
Por partia e saj ngec pas në sondazhe dhe lëvizja është e rrezikshme. Këto janë zgjedhjet e dyta të përgjithshme në po aq vite dhe do të testojnë gatishmërinë e votuesve për planet e saj për të rritur shpenzimet publike, në një kohë kur kostoja e jetesës është shqetësimi kryesor. Pasi u zgjodh kryeministre nga ligjvënësit më 21 tetor, Takaichi tani kërkon një mandat publik në Dhomën e Përfaqësuesve, dhoma më e fuqishme në Japoni.
Që nga dita e marrjes së detyrës, Takaichi tha se ka qenë “vazhdimisht e shqetësuar që kabineti ende nuk është testuar në një zgjedhje ku populli zgjedh qeverinë”.
“Është Sanae Takaichi e përshtatshme për të qenë kryeministre? Doja t’ia lija popullit sovran të vendoste”, tha ajo.
Fushata për zgjedhjen e 465 deputetëve të Dhomës së Ulët, të cilët shërbejnë për katër vjet, nis më 27 janar.
Partia e saj, Liberal Democratic Party (LDP), ka qeverisur Japoninë pothuajse pa ndërprerje që nga viti 1955. Aktualisht ka 199 vende, përfshirë tre të mbajtura nga partnerë të pavarur, në Dhomën e Përfaqësuesve, më shumë se çdo parti tjetër. Koalicioni i LDP-së me partinë Japan Innovation i jep një shumicë të brishtë, me mjaftueshëm vende për të qeverisur.
Një ‘protege’ e ish-kryeministrit konservator Shinzo Abe dhe admiruese e deklaruar e Margaret Thatcher, Takaichi njihet si “Zonja e Hekurt” e Japonisë.
Ajo erdhi në detyrë duke premtuar një ringjallje ekonomike.
Takaichi është mbrojtëse e shpenzimeve të mëdha të udhëhequra nga qeveria për të nxitur rritjen ekonomike, një rikthim i masave stimuluese të “Abenomics”. Muajt e saj të parë në detyrë kanë parë rritje të fortë të popullaritetit personal, asnjë kryeministër japonez nuk ka qenë kaq i popullarizuar që nga Abe, në vitin 2012.
Në dhjetor, kabineti i saj miratoi një buxhet rekord për mbrojtjen prej nëntë trilion jenësh (57 miliardë dollarë). Kjo vjen mes shqetësimeve në rritje për Kinën, me Tokion që e përshkruan aktivitetin ushtarak të fqinjit si “sfidën më të madhe strategjike”.
Takaichi është bërë shënjestër e kritikave të Kinës që nga nëntori, kur ajo sugjeroi se Japonia mund të përgjigjej me forcat e veta të vetëmbrojtjes nëse Kina do të sulmonte Tajvanin. Përplasja diplomatike që pasoi i ka çuar marrëdhëniet dypalëshe në pikën më të ulët në më shumë se një dekadë.
Ndërkohë, Takaichi ka ndjekur lidhje më të ngushta me SHBA. Gjatë vizitës së Presidentit amerikan Donald Trump në Japoni në tetor, të dy liderët lavdëruan njëri-tjetrin dhe nënshkruan një marrëveshje për mineralet e rralla. Ata gjithashtu nënshkruan një dokument që shpallte një “epokë të artë” të marrëdhënieve SHBA-Japoni.
Sondazhet tregojnë se, ndërsa LDP mbetet gjerësisht jo-popullore mes qytetarëve japonezë, Takaichi dhe qeveria e saj kanë regjistruar mbështetje prej 60-80%.
Takaichi shpreson se ky popullaritet mund ta ndihmojë LDP-në të sigurojë një “shumicë të vetme” në parlament dhe të shtyjë më lehtë politikat më të guximshme, tha Dr Seijiro Takeshita, profesor menaxhimi në Universitetin e Shizuokës, për podcastin Asia Specific të BBC-së.
“Ajo dëshiron të forcojë pozicionin e saj për ta bërë më të lehtë në një fazë të mëvonshme”, tha Takeshita.
Por basti i zgjedhjeve të parakohshme vjen me rreziqet e veta.
Udhëheqja e LDP-së ka qenë në terren të paqëndrueshëm, dhe Takaichi është kryeministrja e katërt e vendit në pesë vjet. Mandatet e paraardhësve të saj u ndërprenë nga rënia e mbështetjes publike dhe skandalet.
Paraardhësi i saj, Shigeru Ishiba, gjithashtu shpalli zgjedhje të parakohshme menjëherë pas marrjes së detyrës, duke çuar në një nga rezultatet më të këqija të LDP-së ndonjëherë dhe duke i kushtuar partisë shumicën në Dhomën e Përfaqësuesve.
Një sfidë tjetër shfaqet në formën e një opozite të re të konsoliduar, e cila u formua javën e kaluar nga partia më e madhe opozitare, Partia Demokratike Kushtetuese e Japonisë, dhe partia Komeito, ish-partnere e koalicionit të LDP-së.
Takaichi tha se shpërndarja e parlamentit po kryhej vetëm “pas vendosjes së një sistemi të plotë” që siguron se nuk ka ndërprerje të politikave ekonomike që ndikojnë jetesën dhe çmimet në rritje.
Ajo që Takaichi shpreson është që “populli do t’i besojë asaj për të përmbushur premtimet”, tha Dr Jeffrey Kingston, profesor i studimeve aziatike në Universitetin Temple në SHBA.
